ABD sermaye piyasalarının işlem sonrası altyapısında merkezi rol oynayan Depository Trust & Clearing Corporation (DTCC), mevcut hisse senetleri, borsa yatırım fonları (ETF) ve ABD Hazine tahvillerinin blokzincir üzerinde temsil edilmesini sağlayan hizmetini 28 Ekim’de kullanıma açtı. DTCC iştiraki Depository Trust Company’nin (DTC) sunduğu Tokenization Service (DTS), geleneksel saklama sisteminde tutulan menkul kıymetler üzerindeki hakların tokenlaştırılarak kayıtlı dijital cüzdanlara aktarılmasına olanak veriyor.
Lansman aşamasında 34 menkul kıymet tokenlaştırmaya uygun. CoinDesk’in DTCC sözcüsünden aldığı bilgiye göre bu menkul kıymetlerin toplam piyasa değeri yaklaşık 30 trilyon dolar. Ancak bu rakamın blokzincire taşınmış varlık tutarıyla karıştırılmaması gerekiyor. DTCC, hizmet üzerinden tokenlaştırılan menkul kıymetlerin gerçek değerini veya işlem hacmini henüz açıklamadı.
Wall Street’in büyük bankaları erişim anlaşması imzaladı
DTCC’nin açıklamasına göre Bank of America, Barclays, BNP Paribas, Citi, JPMorgan, Morgan Stanley, State Street ve UBS’nin de aralarında bulunduğu 20 DTC katılımcısı hizmete erişim için anlaşma imzaladı. Listede Fidelity Investments, Citadel Securities ve çeşitli aracı kurumlar da bulunuyor. Bu anlaşmalar, 20 kurumun bütün menkul kıymet işlemlerini blokzincire taşıdığı anlamına gelmiyor; katılımcıların sisteme alınması aşamalı olarak devam edecek.
DTCC’nin ölçeği bu adımı önceki tokenlaştırma denemelerinden ayırıyor. ABD finans piyasalarının saklama ve işlem sonrası altyapısının merkezindeki DTC, 114 trilyon doların üzerinde menkul kıymet saklıyor. Bu tutarın tamamı yeni hizmete dahil değil. Ancak mevcut piyasa altyapısının yeni bir dijital katmana bağlanması, tekil banka projelerinin ötesinde ortak bir kurumsal kullanım alanı açabilir.
Token, gerçek hisse veya tahvilin yerine geçen sentetik ürün değil
Sistem, daha önce ihraç edilmiş ve DTC’de saklanan menkul kıymetler üzerindeki hakların dijital temsilini oluşturuyor. Örneğin bir bankanın DTC üzerinden sahip olduğu ABD Hazine tahvili hakkı, izin verilen blokzincir ağında bir tokenla temsil edilebiliyor. Dayanak varlık saklama altyapısında kalırken token uygun kurumların kayıtlı cüzdanları arasında aktarılabiliyor. DTCC’ye göre bu dijital temsil, geleneksel menkul kıymetin ekonomik haklarını ve yatırımcı korumalarını muhafaza ediyor.
Böylece menkul kıymetin kendisini yeniden ihraç etmek yerine, mevcut finansal hakların geleneksel ve tokenlaştırılmış biçimleri arasında dönüşüm yapılabiliyor. CoinDesk’in aktardığına göre varlıkların tokenlaştırılması ve geleneksel biçime geri döndürülmesi çalışma saatleri içinde, hedeflenen 15 dakikayı aşmayan süreçlerde gerçekleştirilecek. Tokenlaştırma tamamlandıktan sonra izin verilen dijital cüzdanlar arasındaki transferler ise 7 gün 24 saat yapılabilecek. Bu durum tüm takas ve nakit işlemlerinin kesintisiz çalıştığı anlamına gelmiyor.
Hizmet ilk aşamada Canton Network ile DTCC’nin özel Besu blokzincir ağı üzerinde çalışıyor. Şirket, 2027’de başka ağları da bağlamayı planlıyor. Temel hedef, her finans kurumunun ayrı bir dijital varlık adası oluşturması yerine, saklamadaki gerçek menkul kıymetlerin farklı teknolojik ortamlarda kullanılabilmesi.
Bankalar için asıl kullanım alanlarından biri teminat
Tokenlaştırma sayesinde menkul kıymetlerin teminat olarak gösterilmesi ve finans kurumları arasında taşınması kolaylaşabilir. Örneğin bir bankanın elindeki Hazine tahvilini başka bir kuruma teminat olarak aktarması bugün farklı saklama, mutabakat ve operasyon süreçlerinden geçebiliyor. Kayıtlı cüzdanlar arasında aktarılabilen dijital temsil, uygun işlemlerde bu hareketi hızlandırabilir. Bunun bankaların likidite ve sermaye kullanımında ne kadar tasarruf sağlayacağı ise henüz ölçülebilir şekilde gösterilmiş değil.
DTCC açısından bu teknoloji ilk kez canlı ortamda denenmiyor. Şirket, 15 Temmuz 2026’da finans kuruluşlarıyla gerçek menkul kıymetleri tokenlaştırarak repo, teminat ve ödeme karşılığı teslim dahil çeşitli işlemler gerçekleştirdi. 28 Ekim’deki gelişme, sınırlı üretim aşamasından katılımcıların erişimine açılan bir hizmete geçilmesi. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonunun (SEC) Aralık 2025’te verdiği üç yıllık, koşullu düzenleyici çerçeve de bu geçişin dayanaklarından biri.
Kaynaklar: DTCC’nin 28 Ekim açıklaması, DTCC’nin 15 Temmuz üretim işlemleri açıklaması, CoinDesk’in 28 Ekim haberi.
